„Umysłem Rosji nie zrozumiesz, i zwykłą miarą jej nie zmierzysz”
Rosja to największy kraj świata, zajmuje powierzchnię ponad 17 milionów kwadratowych, rozciąga się przez dwa kontynenty – Europę i Azję. Rosję zamieszkuje 190 narodowości i grup etnicznych, mówiących w przeszło 230 językach i dialektach. Rosję jest niezwykle trudno opisać, jak pisze autorka, jest to jak oglądanie rozległej panoramy przez dziurkę od klucza. Dlatego Alice Lugen w siedemnastu rozdziałach książki opisuje zjawiska charakterystyczne dla Rosji pod władzą Władimira Putina, między innymi:
• kult wodza – Rosjanie chętnie kupują gadżety z wizerunkiem wodza – koszulki, kubki obraz na ścianę, organizowane są wycieczki „po putinowskich miejscach”. Turystów prowadzi się tam, gdzie Putin wypoczywał, kąpał się lub łowił ryby.
• Junarmię ─ młodzieżową organizację militarno-patriotyczną, do której przyjmowane są już ośmioletnie dzieci. W 2017 roku rosyjskie Ministerstwo Obrony zbudowało makietę Reichstagu, obiekt wzniesiono, aby członkowie Junarmii mogli przeprowadzić jego szturm.
• wszechobecną korupcję czy cyfrową inwigilację Rosjan – do kolonii karnej można trafić za internetowe wpisy sprzeciwiające się wojnie na Ukrainie. Od 24 lutego 2022 do 24 lipca 2024 r. aresztowano ponad 20 tysięcy osób, które oskarżono o stanowisko antywojenne. Internet jest całkowicie kontrolowany przez władzę, wspomaganą przez ochotników, którzy wyłapują nieprawomyślne treści w internecie.
Autorka od 2022 roku nie jeździ już do Rosji, wiedzę o kraju Putina czerpie z wcześniejszych wyjazdów oraz rozmów z emigrantami z Rosji. Książka może być szokiem dla czytelników, którzy nie śledzą informacji o Rosji, nie znają tego kraju. Jednak jest także ciekawą pozycją dla osób interesujących się obszarem postsowieckim. Poziom absurdu, bezprawia i przemocy wobec własnych obywateli dawno przekroczył poziom zrozumiały dla ludzi żyjących w krajach na zachód od Bugu. Rosja to kraj z kart powieści dystopijnych, gdzie inwigilacja i nadzór nad życiem zwykłych obywateli przerosły nawet wyobraźnię ich autorów.
Alice Lugen, Imperium gniewu. Paradoksy putinowskiej Rosji., Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026, 304 s.
